رمضان امسال ۴۷۰ ساعت و ۴۱ دقیقه است که به طور میانگین می توان سهم هر روز روزه داری را ۱۶ ساعت و ۱۴ دقیقه در نظر گرفت.

این پدیده گرچه فقط هر ۳۳ سال یک بار اتفاق می افتد اما برای ایجاد موقعیتی مشابه امسال بیش از ۱۰۰ سال زمان لازم است. افزون بر این ساعات روزه داری در روز اول ۱۶ ساعت و ۱۰ دقیقه در پانزدهم آن ۱۶ ساعت و ۱۶ دقیقه و در روز پایانی ۱۶ ساعت و ۱۰ دقیقه است.

به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR، رهبر معظم انقلاب در سخنان خود به چندین نکته در خصوص اهمیت استغفار اشاره کرده اند که در ادامه می خوانید:

قال‌اللَّه‌الحکیم فی کتابه: بسم‌اللَّه‌الرّحمن‌الرّحیم. «و من یعمل سوء أو یظلم نفسه ثمّ یستغفراللَّه یجداللَّه غفوراً رحیماً».

در دعایی که در روزهای ماه مبارک رمضان وارد شده است، این‌طور می‌خوانیم که «و هذا شهرالإنابه و هذا شهر التوبه و هذا شهر العتق من النّار». ماه، ماه توبه و استغفار و بازگشت به خداست…

استغفار، یعنی طلب مغفرت و آمرزش الهی برای گناهان. این استغفار اگر درست انجام گیرد، باب برکات الهی را به روی انسان باز می‌کند. همه آنچه که یک فرد بشر و یک جامعه انسانی از الطاف الهی احتیاج دارد -تفضّلات الهی، رحمت الهی، نورانیت الهی، هدایت الهی، توفیق از سوی پروردگار، کمک در کارها، فتوح در میدان‌های گوناگون- به‌وسیله گناهانی که ما انجام می‌دهیم، راهش بسته می‌شود. گناه، میان ما و رحمت و تفضّلات الهی، حجاب می‌شود. استغفار، این حجاب را برمی‌دارد و راه رحمت و تفضّل خدا به سوی ما باز می‌شود. این، فایده استغفار است. لذا شما چند جا در آیات قرآن ملاحظه می‌کنید که برای استغفار، فواید دنیوی و گاهی فواید اخروی، مترتّب دانسته شده است. مثلاً: «استغفروا ربّکم ثم توبوا إلیه … یرسل السّماء علیکم مدرارا» و از این قبیل. همه این‌ها، این‌طور قابل فهم و قابل توجیه است که راه این تفضّلات الهی، به برکت استغفار، به سوی دل و جسم انسان و جامعه انسانی باز می‌شود. لذا استغفار مهم است.

حسین رضایی‌زاده درباره خواب در ماه رمضان اظهار داشت: احتمالاً همه تجربه کردیم, اگر شخص در وقت سحر بلافاصله بعد از نماز صبح با شکم پر در ماه رمضان بخوابد, بعد از بیدار شدن بسیار احساس سنگینی‌ می‌کند.

به‌گفته وی یعنی عملاً بین آخرین لقمه‌هایی که خورده و خوابیدنش متوسط ۱۰ دقیقه فاصله داشته باشد؛ معمولاً فرد ساعتی که برای رفتن به سر کار بیدار می‌شود, یک احساس سنگینی، سردرد، ثِقل بدن و کوفتگی خاصی می‌کند و مخصوصاً سنگینی سر به او دست می‌دهد، بنابراین احساس بعد از بیدار شدن از آن, حس خیلی بدی است و معمولاً شخص همان لحظه به خودش می‌گوید که “ای‌کاش نخوابیده بودم”, یعنی “اگر توانسته بودم مقاومت کنم, سرحال‌تر بودم”.

رضایی‌زاده عنوان کرد: اگر شخص این فرصت را داشته باشد که حداقل نیم ساعت قبل از اذان وعده سحر را زودتر بخورد و استراحت یا مطالعه‌ای داشته باشند یا کارهای عقب‌مانده از شب قبل را انجام دهد و مثلاً حداقل یک ساعت بین آخرین لقمه غذا با خوابیدن فاصله داشته باشد, معده فرصت هضم غذا را پیدا می‌کند و آن احساس سنگینی بعد از بیدار شدن بهتر می‌شود.

وی عنوان کرد: از دیدگاه طب سنتی افراد از خوابیدن میان روز بعد از ناهار باید بپرهیزند ولی در ماه رمضان چون افراد غذا نمی‌خورند در وعده ناهار خواب میان روز مناسب است به‌خصوص برای کسانی که سالمند هستند و همچنین برای کسانی که در سن جوانی و نوجوانی یعنی مزاج گرم و خشکی قرار دارند, مفید است.

این متخصص طب سنتی خاطرنشان کرد: خواب روز برای کسانی که مزاج گرم و خشک یا غلبه گرمی و خشکی دارند, بسیار مناسب است چرا که از گرم شدن بیش از حد بدن در روزه‌داری می‌کاهد.

با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، مدافعین حرم با گرفتن روزه به استقبال داعشی ها می روند.
مدافعان حرم نیروهای نظامی هستند که برای مبارزه با تروریست‌ها در کشورهای سوریه و عراق از حرم خاندان حضرت محمد (ص) حفاظت می‌کنند و به ارتش این کشورها کمک‌های مستشاری می‌کنند. این افراد از حرم اهل بیت در مقابل حمله گروه‌های تکفیری و داعش حفاظت می‌نمایند.

این روزها نیز با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان شاهد رشادت های زیادی از آنان بودیم. در این گرمای طاقت فرسای سوریه و عراق، مدافعین حرم با گرفتن روزه به استقبال جنگ با گروه های تکفیری می روند.

«ماه عسل» ۹۵ در حالی از ابتدای ماه مبارک رمضان روی آنتن رفته است که امسال در بعضی از شب ها با پخش مسابقات فوتبال یورو۲۰۱۶ همزمان می شود. اما «ماه عسل» امشب و در شب هایی که فوتبال به صورت زنده از شبکه سه سیما پخش می‌شود، این برنامه ساعت ۱۸:۴۵ روی آنتن می‌رود.

«ماه عسل» ۹۵ با اجرا و تهیه کنندگی احسان علیخانی امسال وارد یازدهمین سال تولید خود شده و امشب قسمت پنجم آن ساعت ۱۸:۴۵ روی آنتن می رود.

تا کنون چهارقسمت از این برنامه پخش شده و با وجود استقبال‌ فراوانی که از قسمت‌های ابتدایی آن شده در کنداکتور پخش ، تکراری برای آن درنظر گرفته نشده است و احسان علیخانی در پاسخ به درخواست متعدد بیننده‌ها مبنی برپخش تکرار برنامه در روز بعد ، جمعه شب روی آنتن عنوان کرد مدیران به ما گفتند به علت کنداکتور شلوغ و متراکم شبکه سه فعلاً امکان پخش تکرار برنامه نیست.

در برخی روایات آمده است ‏که در آغاز نزول حکم روزه، مسلمانان تنها حق داشتند قبل از خواب شبانه غذا بخورند، چنان چه کسى در شب به خواب مى‌‏رفت و سپس بیدار مى‏شد خوردن و آشامیدن بر او حرام بود، و نیز در آن زمان آمیزش با همسران در روز و شب ماه رمضان مطلقاً تحریم شده بود.

یکى از یاران پیامبر (ص) به نام«مطعم بن جبیر» [۱] که مرد ضعیفى بود با این حال روزه مى‏داشت، هنگام افطار وارد خانه شد، همسرش رفت براى افطار او غذا حاضر کند به خاطر خستگى، خواب او را ربود، وقتى بیدار شد گفت: من دیگر حق افطار ندارم، با همان حال شب را خوابید و صبح در حالى که روزه‌‏دار بود براى حفر خندق (در آستانه جنگ احزاب) در اطراف مدینه حاضر شد، در اثنای تلاش و کوشش به واسطه ضعف و گرسنگى مفرط بیهوش شد، پیامبر بالاى سرش آمد و از مشاهده حال او متأثر گشت. و نیز جمعى از جوانان مسلمان که قدرت کنترل خویشتن را نداشتند شب هاى ماه رمضان با همسران خود آمیزش مى‏نمودند. در این هنگام آیه نازل شد و به مسلمانان اجازه داد که در تمام طول شب مى‏توانند غذا بخورند و با همسران خود آمیزش جنسى داشته باشند. [۲]

دلالت آیه شریفه:
آیه شریفه دلالت مى‏‌کند بر این که قبل از نزول این آیه علاوه بر روزها، در شب های ماه رمضان نیز عمل زناشویى با همسران حرام بود، هرچند آیه ای از قرآن در این زمینه نازل نشده بود، اما با نازل شدن این آیه حرمتش در شب ها نسخ شد. [۳]

دلایل تغییر حکم مذکور:
مفسران دلائل متعددی را برای تغییر حکم مباشرت با زنان در شب های ماه مبارک رمضان بیان کرده اند که به بعضی از آنها اشاره می کنیم:
۱٫ خدای متعال با بیان جواز مباشرت با زنان در شب های ماه مبارک رمضان، در حقیقت حکم اولیه (حرمت) آن را نسخ کرد، [۴] البته نسخ در شریعت، نسخ ظاهری است نه واقعی؛ بدین معنا که حکم سابق، بر حسب ظاهر اقتضای تداوم داشته، ولی در واقع و حقیقت امر، حکم سابق از همان نخست محدود به زمان بوده که این محدودیت در آن موقع بیان نشده و با اعلام حکم جدید، پایان حکم قدیم اعلام گردیده است. [۵] پس، از ابتدا حکم حرمت آمیزش در شب های ماه مبارک رمضان، دارای محدودیت زمانی بوده و با پایان آن، حکم جدید شروع شد. همان طور که ملاحظه می شود، نسخ نه تنها هیچ منافاتی با علم خدا ندارد که عین علم خدا است؛ زیرا خدای متعال از ازل علم به این داشت که تا چه موقع باید این حکم باشد و بعد از آن یک حکم دیگری بیاید.
۲٫ خدای متعال در آغاز اسلام چنین حکمی را تشریع کرد تا مردم را امتحان و براى پذیرش حکم اصلى آماده سازد؛ زیرا از نظر روانى بسیار مهم است که تکلیف شاقّى براى مردم وضع شود و مردم به زحمت آن را اجرا کنند، ولى بعد در آن تخفیفى داده شود. در این موقع است که اجراى آن تکلیف خیلى راحت‏تر و آسان تر خواهد بود؛ مثل این که به کسى بگویند باید ۵۰ کیلو بار را بردارى و از جایى به جایى انتقال دهى و پس از آن که او خود را آماده این کار نمود، میزان آن بار به ۳۰ کیلو یا ۲۰ کیلو تخفیف داده شود، در این موقع حمل آن بار براى آن شخص خیلى آسان تر خواهد بود، از این که از اول همین میزان به او گفته مى‏‌شد. [۶] بنابراین، این تغییر حکم از روی جهل نبوده، بلکه عین علم و حکمت خداوند است.

پی نوشت‌ها:
[۱]    البته در برخی از تفاسیر از این شخص به نام “خوات بن جبیر” نام برده شده است. نک: المیزان، ج ۲، ص ۷۰؛ تفسیر قمی، ج ۱، ص ۶۶؛ کنزالدقائق، ج ۲، ص ۲۵۳٫
[۲]    مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱، ص ۶۴۹، دار الکتب الاسلامیه، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش.
[۳]    طباطبایی، محمد حسین، تفسیر المیزان، موسوی همدانی، ج ۲، ص ۶۷٫
[۴]    نسخ در اصطلاح علم اصول آن است که با تشریع حکم جدید، حکم سابق، کاملاً برداشته شود.
[۵]    معرفت، محمد هادی، علوم قرآنی، ص ۲۲۶، مؤسسه فرهنگی تمهید، قم، چاپ هشتم، ۱۳۸۶ ش.
[۶]    مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱، ص ۶۵۰؛ جعفری، یعقوب، کوثر، ج ۱، ص ۴۷۲٫

چند روزی از شروع ماه رمضان سال ۹۵ می‌گذرد و به مناسبت آغاز این ماه مبارک، مقاله‌ای در رابطه با اپلیکیشن‌های مربوط به ماه رمضان برای هر ۳ پلت‌فرم موبایل آماده کرده‌ایم.

 ایستگاه فضایی بین المللی هر ۹۰ دقیقه یک بار به دور زمین می چرخد و تصاویر زیادی را به ایستگاه های زمینی ارسال می کند. در عکس زیر، ران گاران فضانورد حاضر در ایستگاه بین المللی هلال ماه مبارک رمضان را به تصویر کشیده است.